Bàn làm việc tại nhà là món dễ mua sai nhất trong nhà, vì ai cũng nghĩ bàn thì chỉ cần một mặt phẳng. Sai không nằm ở mẫu mã mà ở ba con số: độ sâu mặt bàn, chiều cao bàn so với ghế, và khoảng trống phía sau để đẩy ghế. Bài này đi theo đúng thứ tự đó, cộng thêm chỗ kê bàn trong căn hộ và cách gom dây cho gọn.
Bàn làm việc tại nhà chọn theo công việc thật, không theo ảnh đẹp
Trước khi nói tới kích thước, hãy trả lời hai câu: bạn dùng một màn hay hai màn, và bạn có phải bày giấy tờ ra bàn không. Hai câu này quyết định gần hết. Người dùng laptop và ghi chú trên điện thoại cần bàn khác hẳn người mở hai màn hình cùng lúc.
Một số nội dung liên quan bạn có thể tham khảo: phong cách Japandi là gì cho gia đình và tủ bếp acrylic hay melamine và khuyến mãi nội thất 2/9.
Một màn, hai màn hay laptop rời
Với một laptop và chuột, mặt bàn dài 100–120 cm là dùng được. Thêm màn hình phụ dựng đứng bên cạnh thì cần 120–140 cm, và nên tính chỗ cho chân đế màn hình vốn ăn khá nhiều diện tích phía trong.
Hai màn hình đặt ngang nhau đẩy nhu cầu lên 140–160 cm. Nếu bàn chỉ dài 120 cm mà cố nhồi hai màn, bàn phím sẽ bị đẩy sát mép và cổ tay không có chỗ tựa. Trường hợp này giá treo màn hình kẹp mép bàn giải quyết tốt hơn là mua bàn dài hơn.
Có phải bày giấy tờ, sổ sách hay không
Việc bàn giấy thật sự — ký hồ sơ, đối chiếu bản in, vẽ tay — cần một vùng trống bên cạnh bàn phím rộng cỡ một tờ A4 đặt ngang. Đó là khoảng 30 cm chiều rộng nữa, và nó phải trống thường xuyên, không phải chỗ để cốc nước với hộp bút.
Ngược lại, người chỉ làm việc trên máy nên mua bàn ngắn hơn và dành phần diện tích còn lại cho lối đi. Bàn rộng quá trong phòng nhỏ khiến ghế không lùi ra được, đó mới là cái làm bạn khó chịu mỗi ngày.
Kích thước mặt bàn và độ sâu tối thiểu
Các cỡ phổ biến trên thị trường Việt Nam nằm trong khoảng dài 100–160 cm và sâu 50–70 cm. Con số đáng để ý là chiều sâu, vì đó là thứ người mua hay bỏ qua rồi hối.
Vì sao độ sâu quan trọng hơn chiều dài
Độ sâu mặt bàn quyết định khoảng cách từ mắt tới màn hình. Bàn sâu 45–50 cm khiến màn hình gần mặt, mắt mỏi nhanh và bạn có xu hướng ngả người ra sau. Nên nhắm tối thiểu 60 cm cho bàn dùng màn hình rời, 55 cm nếu chỉ dùng laptop.
Bàn sâu 70–80 cm thoải mái nhất nhưng chiếm nhiều diện tích phòng. Với phòng ngủ căn hộ, 60–65 cm thường là điểm cân bằng hợp lý.
Bảng gợi ý cỡ bàn theo nhu cầu
| Nhu cầu sử dụng | Dài (cm) | Sâu (cm) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Chỉ laptop, việc nhẹ | 100–110 | 55–60 | Đủ cho căn hộ nhỏ, kê cạnh cửa sổ được |
| Laptop + một màn rời | 120–140 | 60–65 | Cỡ phổ thông nhất, nên có ngăn kéo mỏng |
| Hai màn hình ngang | 140–160 | 65–70 | Tính chỗ cho hai chân đế hoặc giá treo |
| Có bày giấy tờ, bản in | 140–160 | 65–70 | Cần vùng trống một tờ A4 cạnh bàn phím |
| Máy tính để bàn thùng lớn | 140–160 | 70 | Đừng đặt thùng máy dưới chân, tính giá đỡ |
Bảng trên là mức tham khảo theo cỡ hàng bán sẵn. Ngoài chiều dài và chiều sâu, nhớ chừa 75–90 cm phía sau ghế để đẩy ghế ra và đứng lên không phải nghiêng người. Đo phòng xong hãy dán băng keo giấy lên sàn theo đúng hình chữ nhật mặt bàn, rồi kê tạm cái ghế vào ướm thử — năm phút này tiết kiệm được cả một lần đổi hàng.
Chiều cao bàn so với ghế và khuỷu tay là yếu tố quan trọng nhất
Ngồi lâu mà mỏi vai, tê cổ tay thì gần như luôn là lỗi chiều cao, không phải lỗi bàn xấu. Bàn bán sẵn ở Việt Nam thường cao khoảng 73–76 cm, dựng theo người dùng chiều cao trung bình, nên khá nhiều người thấp hơn mức đó đang ngồi bàn cao hơn cơ thể mình cần.
Cách tự kiểm tra trong hai phút
Ngồi thẳng, hai chân đặt bằng trên sàn, đầu gối gập khoảng vuông góc. Buông tay xuống rồi gập khuỷu ra trước: mặt bàn nên nằm ngang tầm khuỷu tay hoặc thấp hơn một chút, để vai không phải nhô lên. Nếu vai bạn phải nâng lên mới với tới bàn phím, bàn đang cao.
Kiểm tra tiếp phía dưới: đầu gối và mũi chân không được chạm khung hay hộc bàn. Nhiều bàn có thanh giằng ngang chắn đúng chỗ để chân, đây là điểm nên xem tận mắt chứ ảnh sản phẩm không thấy được.
Khi bàn cao quá hoặc thấp quá
Bàn cao thì nâng ghế lên rồi kê một bục để chân, cách này rẻ và hiệu quả. Ghế cao mà chân treo lửng sẽ dồn áp lực xuống mặt dưới đùi và bạn sẽ đổi thế liên tục. Bàn thấp thì kê chân bàn lên đế cao su hoặc dùng kê laptop, không nên tự cắt nối chân gỗ nếu không chắc tay.
Ghế cũng cần lưng tựa đỡ được vùng thắt lưng và chiều cao điều chỉnh được. Nói ở mức nguyên tắc tư thế thôi: ghế công thái học không phải thiết bị chữa bệnh, ai đang có vấn đề xương khớp nên hỏi bác sĩ trước khi tin vào một chiếc ghế.
Chỗ đặt bàn làm việc tại nhà và chuyện dây điện
Chọn được bàn rồi, kê sai chỗ vẫn khổ. Trong căn hộ, chỗ kê thường bị quyết định bởi ổ điện có sẵn, nhưng ánh sáng mới là thứ đáng ưu tiên hơn.
Ánh sáng nên tới từ bên cạnh
Kê bàn quay mặt vào cửa sổ thì bạn nhìn ngược sáng, mắt phải liên tục điều tiết giữa màn hình tối và trời sáng. Kê ngược lại, lưng tựa cửa sổ, thì nắng đổ lên màn hình gây loá và bóng người in lên mặt kính. Cách dễ chịu nhất là cửa sổ ở bên trái hoặc bên phải, cách bàn một khoảng, kèm rèm mỏng để hãm nắng gắt buổi chiều. Đèn bàn thì đặt phía đối diện tay viết để bàn tay không tự đổ bóng lên giấy.
Nếu phải làm việc trong phòng ngủ
Tránh kê bàn đối diện giường. Ngồi làm mà nhìn thẳng vào giường thì rất khó tập trung, tối lên giường lại nhìn thấy đống việc chưa xong. Kê bàn lệch sang vách bên, hoặc dùng một tấm bình phong nhẹ, kệ hở tách hai khu vực là đủ. Phòng ngủ nhỏ thì cân nhắc mặt bàn treo tường bỏ chân đỡ để lộ sàn cho cảm giác rộng hơn.
Quản lý dây và ổ cắm
Gom dây bằng máng luồn dây dán dưới mặt bàn, hoặc một cái rổ lưới bắt vít vào gầm bàn để chứa cục sạc. Dây thừa cuộn lại bằng dây rút, đừng để rơi xuống sàn thành bẫy chân.
Về ổ cắm âm tường, nếu cần thêm thì đấu nối nên do người có chuyên môn làm, và tuyệt đối không tự khoan tường khi chưa biết tuyến điện âm đi đâu. Giải pháp không cần khoan là một ổ cắm nhiều lỗ có công tắc, kẹp vào mép bàn, đủ cho hầu hết nhu cầu.
Các dạng bàn làm việc tại nhà và nhược điểm thật
Bốn dạng dưới đây bao gần hết những gì bạn gặp khi đi xem hàng, mỗi dạng hợp một kiểu nhà khác nhau.
Bàn thẳng là dạng phổ thông, rẻ, dễ kê sát tường, dễ thay. Điểm yếu là hết chỗ thì hết, không mở rộng được. Bàn góc chữ L cho nhiều mặt phẳng hơn và tận dụng được góc phòng vốn hay bỏ trống, nhưng chiếm hai bức tường và rất khó chuyển đổi nếu sau này bạn đổi cách kê phòng.
Bàn nâng hạ đứng ngồi được cả hai, hợp người ngồi liên tục nhiều giờ. Nhược điểm thẳng thắn: loại tay quay chậm nên ít ai dùng đến, loại điện thì cơ cấu motor và bộ điều khiển là bộ phận hỏng trước tiên, giá cao hơn bàn thường nhiều và cần kiểm tra chính sách bảo hành phần cơ khí trước khi đặt.
Bàn gấp tường dành cho nhà nhỏ thật sự chật, gấp lên là trả lại lối đi. Đổi lại nó thường nông và không chịu được vật nặng, bản lề chịu toàn bộ lực nên phải bắt vào phần tường đặc và siết lại ốc định kỳ. Nếu bàn đi kèm kệ sách cao phía trên, neo kệ vào tường chống lật, nhất là nhà có trẻ nhỏ cùng với dongagroup.
Kết luận
Chọn bàn làm việc tại nhà nên đi theo trình tự: xác định việc mình làm thật, chốt độ sâu trước chiều dài, thử chiều cao bằng khuỷu tay của chính mình, rồi mới chọn chỗ kê theo hướng ánh sáng. Ngân sách có hạn thì dồn cho chiếc ghế, mặt bàn có thể đơn giản. Ngồi lâu vẫn nên đứng lên đi lại và thay đổi thế ngồi sau mỗi khoảng thời gian, không có chiếc bàn nào thay được việc đó. Giá bàn thay đổi theo vật liệu và thời điểm, nên đo nhà mình xong hãy đi xem hàng thật rồi lấy báo giá trực tiếp cho đúng cỡ bạn cần.
