Khoảng cách bàn ăn và tủ bếp là con số dễ bị bỏ qua nhất khi người ta vẽ mặt bằng, và cũng là con số làm người ta hối hận nhanh nhất. Bàn đẹp, tủ đẹp, nhưng mỗi bữa cả nhà phải nhích bàn ra rồi đẩy vào, còn người đứng rửa bát thì không mở nổi cánh tủ dưới. Bài này chỉ nói về đúng một khoảng trống đó. Cần bao nhiêu để rút ghế ngồi xuống, cần thêm bao nhiêu để người khác đi qua sau lưng, và xử lý thế nào khi bếp nhà bạn không có đủ.
Khoảng cách bàn ăn và tủ bếp: hai ngưỡng cần nhớ
Trả lời thẳng: có hai mức rất khác nhau, và bạn phải biết mình đang chọn mức nào. Mức chỉ đủ rút ghế ngồi xuống rơi vào khoảng 80 cm. Mức thoải mái, có người bê nồi đi qua phía sau lưng người đang ngồi, cần khoảng 110–120 cm. Chênh nhau chỉ 30–40 cm nhưng cảm giác dùng hằng ngày khác hẳn.
Ngưỡng tối thiểu: chỉ đủ rút ghế
Ở mức 75–80 cm, người ngồi kéo ghế ra, ngồi xuống, rồi tự nhích ghế vào lại là vừa. Không ai đi được phía sau lưng họ. Đây là mức chấp nhận được cho phía bàn áp tường hoặc phía không có lối đi, chứ không nên áp cho phía nằm giữa bàn và tủ bếp.
Dưới 75 cm là vùng khó chịu thật sự. Ghế phải nghiêng ra để lách, người ngồi ghế trong cùng bị kẹt, và cuối cùng nhà nào cũng chọn cách kê bàn lệch hẳn ra rồi sống với việc mỗi lần lau nhà lại phải đẩy bàn.
Bên cạnh đó, đừng bỏ qua tủ bếp chữ L cho bếp nhỏ chi tiết và bàn console là gì đầy đủ nếu bạn đang tìm hiểu thêm về chủ đề này.
Ngưỡng thoải mái: có người đi qua sau lưng
Từ 100 cm trở lên, một người đi ngang phía sau ghế đã ngồi mà không phải chạm vai. Từ 110–120 cm, người đó có thể vừa đi vừa bê khay hoặc nồi nóng, tức là luồng di chuyển giữa bếp và bàn không bị cắt bởi bữa ăn. Nếu bếp nhà bạn là bếp liền phòng ăn và người nấu phải qua lại liên tục, hãy nhắm mức này.
Đo từ mép bàn tới mặt tủ, không phải tới tường
Sai lầm phổ biến là đo tới mặt tường rồi trừ nhầm. Mặt tủ bếp dưới thường nhô ra khoảng 60 cm so với tường, cộng thêm phần tay nắm nhô thêm vài cm. Khoảng cách bàn ăn và tủ bếp luôn tính từ mép bàn tới bề mặt nhô ra nhiều nhất, kể cả tay nắm hay gờ mặt đá.
Con số đó được cộng từ ba lớp
Khoảng cách bàn ăn và tủ bếp không phải một con số trời cho. Nó là tổng của ba lớp chồng lên nhau, và hiểu ba lớp này thì bạn tự tính được cho đúng bộ bàn ghế nhà mình.
| Lớp cần chừa | Khoảng thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ghế lùi ra để ngồi xuống | 45–55 cm | Ghế sâu hơn hoặc có tay thì cộng thêm |
| Người ngồi và lưng ghế chiếm chỗ | 20–30 cm | Ghế bọc nệm dày ăn thêm chỗ |
| Người khác đi qua phía sau | 45–60 cm | Bê khay hoặc nồi thì lấy mức trên |
Cộng lớp một và lớp hai ra khoảng 75–85 cm, đúng bằng ngưỡng tối thiểu. Cộng cả ba lớp ra 110–130 cm, đúng bằng ngưỡng thoải mái. Đây là các mức phổ biến khi bố trí, không phải quy định bắt buộc nào, nên bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh theo bộ ghế thật của mình.
Tham khảo thêm nội thất phòng khách liền bếp để có thêm lựa chọn.
Ghế của bạn sâu bao nhiêu
Ghế ăn phổ thông trên thị trường sâu tầm 45–50 cm. Ghế có tay, ghế bọc da hay ghế kiểu sofa nhỏ có thể sâu 55–60 cm và nặng hơn nhiều. Ghế càng nặng thì người ngồi càng ít lùi ra hẳn mà chỉ lách vào, nên khoảng chừa hụt sẽ khó chịu gấp đôi.
Ai ngồi ghế đó cũng quan trọng
Người lớn tuổi cần lùi ghế ra xa hơn mới ngồi xuống được, vì họ chống tay vào bàn hoặc tựa ghế. Nhà có người lớn tuổi hay có ghế ăn cho trẻ thì đừng lấy sát mức tối thiểu. Chỗ ngồi khó ra vào là chỗ không ai muốn ngồi, và bàn sáu ghế thành bàn bốn ghế trong thực tế.
Cánh tủ, lò nướng và máy rửa bát khi mở
Đây là phần bị bỏ qua nhiều nhất, vì lúc vẽ mặt bằng mọi cánh tủ đều đang đóng. Khi mở ra, đồ trong bếp chiếm thêm chỗ về phía bàn ăn, và có thứ chiếm rất nhiều.
Cánh mở ngang và ngăn kéo
Một cánh tủ dưới mở vuông góc nhô ra chừng 35–40 cm tính từ mặt tủ. Ngăn kéo rút hết hành trình cũng tương tự. Nghĩa là nếu khoảng cách bàn ăn và tủ bếp chỉ 80 cm, cánh mở ra còn lại chưa tới nửa mét cho người đứng lấy đồ, trong khi người đó lại đang đứng chắn lưng người ngồi ăn.
Cửa mở lật xuống là ca khó nhất
Lò nướng và máy rửa bát có cửa lật xuống, mở hết thường nhô ra khoảng 50–60 cm. Máy rửa bát còn tệ hơn vì giỏ bát phải kéo ra thêm mới xếp được, và người xếp bát thì đứng cúi hoặc quỳ. Nếu hai thiết bị này nằm ở đoạn tủ đối diện bàn ăn, hãy tính khoảng chừa theo trạng thái cửa mở, không phải cửa đóng.
| Khoảng trống quanh khu ăn | Mức nên chừa |
|---|---|
| Mép bàn tới mặt tủ bếp, chỉ rút ghế | khoảng 80 cm |
| Mép bàn tới mặt tủ bếp, có người đi qua | 110–120 cm |
| Mép bàn tới tường trống hoặc tủ không cánh | 75–80 cm |
| Mép bàn tới đoạn tủ có lò nướng, máy rửa bát | 120 cm trở lên |
| Bề rộng chỗ ngồi cho mỗi người trên mép bàn | 60 cm |
| Lối đi chính xuyên qua phòng, không ai ngồi | 90 cm |
Bảng này để dò nhanh khi đứng trong nhà chưa có đồ. Điều đáng lưu ý là các con số không cộng dồn theo mọi phía: bạn chỉ cần mức thoải mái ở phía có người qua lại, còn ba phía kia lấy mức tối thiểu là ổn. Chọn đúng phía để nới là cách tiết kiệm diện tích hiệu quả nhất.
Bếp liền phòng ăn ở căn hộ nhỏ: khi không đủ khoảng
Ở căn hộ nhỏ, nhiều nhà đo ra chỉ còn 90 cm giữa tủ bếp và tường đối diện, tức là không thể có bàn ăn thông thường ở đó. Đừng cố nhồi bàn rồi sống chung với sự bất tiện. Đổi kiểu bàn và kiểu ghế sẽ giải quyết được, và thường còn rẻ hơn.
Ghế đẩu không tựa đẩy gọn vào gầm bàn
Ghế đẩu không tựa đẩy được hết vào gầm bàn, nên khi không ăn thì khoảng trống trả lại gần như toàn bộ. Ghế loại này cũng không có lưng để chắn lối, người đi qua chỉ cần lách nhẹ. Nhược điểm thật là ngồi lâu mỏi lưng, nên nó phù hợp nhà ăn nhanh, ăn sáng, ít khi ngồi cả tiếng nói chuyện.
Bàn sát tường dùng ba mặt
Kê bàn áp một cạnh vào tường và chỉ dùng ba mặt còn lại là cách giảm được một dải khoảng chừa. Bàn chữ nhật nhỏ áp tường dài, hoặc bàn tròn áp một điểm, đều dùng được kiểu này. Bù lại số chỗ ngồi giảm, nên hãy đếm số người ăn thật hằng ngày thay vì đếm số khách dịp Tết.
Bàn gấp và bàn nới
Bàn gấp cánh, bàn nới lõi hoặc bàn treo tường bật xuống giải bài toán “ngày thường hai người, cuối tuần sáu người” khá gọn. Chỗ cần kiểm tra khi mua là cơ cấu bản lề và ray, vì đó là bộ phận hỏng trước tiên. Bàn gấp mà mở ra rồi vẫn chắn lối đi thì cũng chỉ dời vấn đề sang giờ ăn.
Ướm bằng băng keo giấy trước khi đặt bàn
Trước khi chốt bộ bàn ghế, hãy dán băng keo giấy trên sàn theo đúng kích thước mặt bàn, rồi dán thêm một vạch cách mép bàn 80 cm và một vạch cách 120 cm. Nhìn hai vạch đó nằm ở đâu so với tủ bếp là bạn thấy ngay mình đang ở ngưỡng nào.
Sau đó diễn thử. Lấy một chiếc ghế bất kỳ trong nhà, đặt vào vị trí, kéo ra, ngồi xuống, rồi nhờ người khác đi qua sau lưng. Làm ba lần với ba người khác nhau trong nhà, vì người cao và người thấp cảm nhận rất khác. Thao tác này mất mười phút và cứu bạn khỏi một món đồ khó đổi.
Cũng nhớ lỗi kinh điển: đo phòng mà quên đo cửa, hành lang và thang máy. Bàn mặt đá nguyên tấm hoặc bàn gỗ dày rất khó xoay ở khúc quẹo, và nhiều tòa nhà có quy định riêng về giờ vận chuyển đồ lớn nên hỏi ban quản lý trước tại trang chủ.
Kết luận
Nếu chỉ nhớ được một điều, hãy nhớ hai con số: 80 cm là mức tối thiểu để rút ghế, 110–120 cm là mức để người khác đi qua sau lưng người đang ngồi. Khoảng cách bàn ăn và tủ bếp quyết định bữa ăn hằng ngày dễ chịu hay lục cục, nhiều hơn cả việc mặt bàn làm bằng vật liệu gì. Đo trước, dán băng keo, diễn thử một lần rồi hãy chọn bàn, vì thay bàn thì được chứ dời tủ bếp thì không.
